UNESCO'dan Arabistana ilk tarihi koruma

Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) Mauritius, Suudi Arabistan ve Çin’den üç bölgeyi Dünya Mirası listesine kattı. UNESCO, Suudi Arabistan’daki Medain-i Salih veya bir diğer adıyla “el- Hicr” bölgesini liste içine aldı. Böylece UNESCO tarihinde ilk kez Suudi Arabistan da bir bölgeyi korunması gereken dünya kültür mirasına ilave etti.

El Hicr (kayalı arazi) bugün Madain-i Salih (Salih’in şehirleri), olarak bilinen bölge, Kur’an-ı Kerim’de adı geçen ve Semud kavmine gönderilen Salih peygamberin yaşadığı bir yerdi. El Hicr bölgesi, merkezi Ürdün’ün Petra kentinde bulunan Nabataean (Nebt) uygarlığının devamıydı. Petra’nın güneyinde bulunan bölge, Nebt tüccarlarının, çiftçilerinin, mühendislerinin ve zanaatkârlarının merkezi konumundaydı. Bugün bu bölgede, milattan önce birinci yüzyıla ait iyi korunmuş görkemli kabirler, o döneme ait kumaşlar ve resimler bulunuyor.

Suudi Arabistan yönetimi Fransızlarla ortak olarak birçok arkeologu, epigrafçıyı (kitabe okuyanlar), para bilimciyi (numismatists), topografçıyı, seramisti, botanikçiyi, antropologu ve jeofizikçiyi bölgeye davet etti.

2008-2012 yılları arasında bir program dahilinde bölgede yeni çalışma ve kazıların yapılacağı bildirildi.

Bölgede bulunan görkemli kabirler, resim ve nakışlar ve su kuyuları Nebt uygarlığının görkemini ve ulaştığı ileri seviyeyi yansıtmaktadır.

Milattan önce 2000 yılarından Nebtler, bugün çöl olan ancak geçmişte yemyeşil olan bu bölgede büyük bir medeniyet inşa etmişlerdi.

El Hicr bölgesinde, hala yerleşim birimleri, pazaryerleri ve su kanallarına ait izler bulunmaktadır. Buradaki mezarlarda yapılan araştırmalarda bugün insanları hayretler içinde bırakacak kumaşlar ve merhemler bulunmuştur.

Birçok kitabenin de bulunduğu bölgede yapılacak araştırmaların, milat öncesi tarih hakkında düşünceleri yıkacağı ifade ediliyor.

Diğer bölgeler

UNESCO ayrıca İran’ın Azerbaycan bölgesinde bulunan Ermenilere ait üç adet dini yapıyı da aynı koruma listesine dâhil etti. Koruna altına alınan bu yapıların Ermeni kültür ve sanatının en önemli eserlerinde olduğu ve bölgede iç içe geçmiş Ermeni, Fars ve Bizans sanatından izler taşıdığı bildirildi. Dini yapıların olduğu bu bölge bir zamanlar Ermeni kültürünün önemli merkezlerinden biri durumundaydı.

UNESCO’nun dünya kültür mirasını koruma listesine aldığı bir diğer bölge de Hind Okyanusunda bulunan Mauritius adasındaki Moron (Le Morne) dağları zirvesinde bulunan 18. ve 19. yüzyıl ait kölelerin gizlendiği sığınaklardır. Bu sığınaklar daha sonra kölelik karşıtlığı ve özgürlük mücadelesinin sembolü olmuştur.

UNESCO’nun koruma listesine aldığı son bölge içe Çin’in güney doğusunda bulunan Fujian bölgesindeki 12. yüzyıl ve sonraki dönemlere ait çamurdan yapılmış 46 adet evdir. Çay ve çeltik tarlaları arasında bulunan bu evler orijinal mimarisi ve geniş iç hacmi ile dikkatleri çekmektedir. Bu yapılar, sekiz yüz insanı içine alabilecek genişliktedir.

UNESCO’dan yapılan açıklamada bu evlerin toplu ikamet ve savunma düzeninin sağlamaya yönelik işlevi ve doğayla uyumlu yapılaşmanın güzel örnekliğini teşkil etmesi nedeniyle korunması gereken dünya kültür mirası listesine eklendiği bildirildi.

Timeturk