|
KRİZ İÇİN TÜRKİYE DEVREDE
 |
Türkiye, ABD-İran için arabulucuk yapıyor
Türkiye, İran ile Amerika arasında tırmanan nükleer krizin çözümü için devreye giriyor.
Haber tarihi:17.07.2008
|
İsrail ile Suriye arasındaki barış görüşmelerine aracılık eden Türkiye,
İran ile Amerika arasında tırmanan nükleer krizin çözümü için de
devreye giriyor.
ABD Başkanı George Bush'un Ulusal Güvenlik
Danışmanı Stephen Hadley bugün, İran Dışişleri Bakanı Manuçehr Muttaki
ise yarın Ankara'ya geliyor.
Diplomatik görüşmeler konusunda
açıklamalarda bulunan Dışişleri Bakanı Ali Babacan, Tahran yönetiminin
krizin aşılması için Ankara'nın devreye girmesini istediğini söyledi.
"İran, bu işin içinde olmamızı istiyor." diyen Babacan, sorunun
kaynağının güven eksikliği olduğuna dikkat çekti. Alınan bilgilere
göre, Ankara taraflara krizin barışçıl yollarla çözülmesi telkininde
bulunacak. İran'a "Uluslararası toplumdaki endişeleri giderin. Nükleer
programınızı şeffaf yürütün." çağrısı yapılacak. Amerika'ya ise,
"Diyalo- ğa şans tanıyın, güce baş- vurmaktan kaçının." mesajı
verilecek.
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın geçtiğimiz haftaki
"İran konusunda devreye girebiliriz." mesajının detayları netleşiyor.
Dışişleri Bakanı Ali Babacan'ın bu ay sonunda önce ABD, hemen sonra da
İran'a düzenleyeceği ziyaretlerden önce, iki ülkenin üst düzey
yetkilileri Türkiye'ye geliyor. ABD Başkanı Bush'a yakın isimlerden
Hadley bugün Ankara'da günübirlik temaslarda bulunacak. Ulusal Güvenlik
Danışmanı Stephen Hadley, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Başbakan Recep
Tayyip Erdoğan ve Dışişleri Bakanı Ali Babacan ile görüşecek.
Diplomatik kaynaklar, ziyarette birçok konunun ele alınmasının
beklendiğini; ancak ana gündemin İran'ın nükleer programı olacağını
belirtti. Türk yetkililerin Hadley'e İsrail-Suriye görüşmeleri hakkında
da bilgi vermesi bekleniyor. ABD'li kaynaklar ise bölgesel rutin
görüşmelerin yapılacağını dile getirdi.
Ankara yarın ise İran
Dışişleri Bakanı Mutteki'yi ağırlayacak. Dün NTV'ye değerlendirmelerde
bulunan Dışişleri Bakanı Babacan, İran'dan bu konuda talep geldiğini
ilk kez resmi bir ağızdan açıkladı. Babacan, "Paketi hazırlayan ülke ve
İran resmin içinde olmamızı istiyor." dedi. Ali Babacan, sorunun
kaynağının güven eksikliği olduğuna vurgu yaptı. Ankara, egemen
ülkelerin barışçıl amaçlı nükleer enerjiden yararlanmasını destekliyor.
Ancak bölgesinde kesinlikle nükleer silah istemiyor ve bunun
Ortadoğu'da büyük krizlere sebep olacağını kaydediyor. Ankara'nın bu
görüşlerini tekrarlayan Babacan, nükleer enerji hakkı olmasına rağmen
İran'ın da uluslararası toplumun endişe ve şüphelerini gidermesi
gerektiğine işaret etti. Türkiye'nin uzun zamandır bu konuda taraflarla
muhtelif görüşmelerde bulunduğunu hatırlatan Babacan, İranlı mevkidaşı
Muttaki ile son bir ayda üç defa yüz yüze görüştüğü örneğini verdi.
Süreci "Uzlaşma zemini aranıyor." sözleriyle aktaran Bakan, Türkiye'nin
bu konudaki açık çizgisini ve doğru bildiklerini taraflara ilettiğini
kaydetti.
Ali Babacan, K. Irak konusunda da mühim mesajlar
verdi. Yerel yönetimin önceden terör örgütü PKK'ya sempati besleyip
zımni destek verdiğini belirten Bakan, artık bu durumun değişmeye ve
"terör örgütünün işlerini zorlaştırıcı uygulamalar görülmeye
başlandığını" kaydetti. Babacan, yerel Kürt yönetimi lideri Mesud
Barzani ile doğrudan bir görüşme yapılıp yapılmayacağı yönündeki bir
soruya "Diyalog kapısı açıldı. Bunları aşmamız lazım." diyerek açık
kapı bıraktı. Ali Babacan, Barzani'nin PKK'ya terör örgütü dememesini
ise "iç politika dengeleri"yle açıkladı. Bakan Babacan, Irak Özel
Temsilcisi Murat Özçelik'ten her ay mutlaka Irak'a gitmesini istediğini
aktararak bu ülkeyle ilgili dolaylı bilgi istemediklerine; yerinde
izlenimin daha sağlıklı olduğuna dikkat çekti.
OBAMA'YA "İYİ HESAP YAPIN" UYARISI
Dışişleri
Bakanı Babacan, ABD başkan adaylarından Barack Obama'nın 1915
olaylarını soykırım olarak nitelendiren sözlerine de tepki gösterdi.
Babacan, "Bu konunun hesabı kitabı iyi yapılmalı. İlişkiler hiçbir şey
olmamış gibi devam edemez." sözleriyle Amerikan yönetiminin sözde
Ermeni soykırımını tanıması durumunda ilişkilerde ciddi krizler
yaşanacağını vurguladı. Ali Babacan, Obama'nın başkan seçilmesi
durumunda bu tavrında değişiklik beklediklerini dile getirerek, "Bütün
dosyalar yöneticilerin önüne konulduğunda değişiklikler oluyor."
ifadesini kullandı.
Başmüzakereci Babacan, Brüksel'de bir
soruya cevap verirken "Türkiye'de Müslümanların da sorunları var."
şeklindeki sözlerini eleştirenlere sert tepki gösterdi. "Sözlerimin
aynen arkasındayım." diyen Babacan, bu kesimlerin kendi dünyalarında
yaşadıklarını ve Türkiye'nin tüm gerçeklerini bilmediklerini ifade
ederek, "Toplumun bütün kesimlerini anlamaya çalışsınlar." mesajı
verdi.
Ali Babacan, AK Parti'ye açılan kapatma davasının
uluslararası arenada Türkiye'nin aleyhine kullanılmasından yakındı.
Babacan, bir soru üzerine, partisinin kapatılması halinde bunun
Türkiye'nin BM Güvenlik Konseyi adaylığına ilişkin oylamayı
etkilemesinden kaygı duyduklarını belirtti ve "Önemli bir Expo oylaması
oldu ve bu Expo oylaması sırasında maalesef rakiplerimizin bunu bir
unsur olarak kullandıklarını gördük."dedi.
ABD, İRANLA MÜZAKELERDE İLK KEZ YER ALACAK
İran'ın
nükleer enerji programı ile ilgili müzakerelere ilk kez ABD'nin de
katılacağı bildirildi. Associated Press ajansına adı gizli kalmak
koşuluyla açıklamada bulunan üst düzey bir Amerikalı yetkili, ABD
Dışişleri Bakan Yardımcısı William Burns'ün, AB Ortak Dış Politika ve
Güvenlik Yüksek Temsilcisi Javier Solana ile İran'ın nükleer
konulardaki başmüzakerecisi Said Celili arasındaki görüşmelerde yer
alacağını aktardı. ABD'nin 3. en yüksek konumdaki diplomatı olan
Burns'ün, 19 Temmuz Cumartesi günü İsviçre'de yapılacak toplantıda
Celili ile bir araya geleceğini kaydeden yetkili, Burns'ün, İranlı
müzakereci ile toplantı dışında ayrı bir görüşme yapmayacağı bilgisini
de verdi. ABD'nin ilk kez resmi olarak görüşmeye katılacak olması,
sorunun müzakere ile halledileceğine dair inancı kuvvetlendiriyor. AB
ve ABD, İran ile müzakerelere başlanması için "uranyum
zenginleştirilmesinin durdurulması ön şartından" vazgeçmişlerdi. Bu
arada, Bir hafta önce füze denemesi yaparak ABD ve İsrail'in tepkisini
çeken İran, geniş çaplı bir hava tatbikatı düzenlemeye hazırlanıyor.
İran Hava Kuvvetleri Komutanı Ahmed Mihani, İran'ın Press TV kanalına
önceki gün yaptığı açıklamada saldırı ve savunma güçlerini
deneyeceklerini söyledi. İran, geçtiğimiz hafta İsrail'i ve ABD'nin
Ortadoğu'daki üslerini vurabilecek kapasitede olan füzelerini
denemişti. Pentagon'dan önceki gün yapılan açıklamada ise İran'ın, Doğu
ve Güney Avrupa'daki hedefleri vurabilecek balistik füze kapasitesine
sahip olduğu öne sürülmüştü.
|
|
|
