Girişime başından beri kuşkuyla yaklaşan ve soğuk duran Türkiye'nin
tavrı, projenin adının ve seyrinin değişmesinde önemli rol oynadı.
Zirve öncesi Elysee Sarayı'nda Başbakan Tayyip Erdoğan ile bir araya
gelen AB Dönem Başkanı Fransa'nın Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy,
Akdeniz İçin Birlik ile Türkiye'nin AB üyeliği sürecinin birbirinden
tamamen ayrı meseleler olduğu konusunda açık teminat verdi. Erdoğan'a
zirveye geldiği için teşekkür eden Fransa Cumhurbaşkanı, Türkiye'den,
Akdeniz İçin Birlik projesinde aktif rol oynamasını istedi. Erdoğan'a
AK Parti hakkındaki kapatma davasının seyrini soran Sarkozy, 'Yüksek
Mahkeme'nin kararının, hukuk devletinde ve çoğulcu demokrasilerde
beklenilen ilkelere uygun olmasını temenni ettiklerini' söyledi.
AB dönem başkanı Fransa, AK Parti'ye karşı açılan kapatma
davasının hukuk devleti ve demokrasi ilkelerine uygun olarak
sonuçlanmasını ümit ettiğini bildirdi. Dün Paris'te yapılan Akdeniz
İçin Birlik projesinin kurucu zirvesi öncesinde Başbakan Tayyip
Erdoğan'ı kabul eden Fransa Cumhurbaşkanı Sarkozy, Erdoğan'a Türkiye'de
yaşanan siyasi krizi ve partisi aleyhine açılan dava hakkında ne
düşündüğünü sordu. Görüşmenin ardından basına bilgi veren Elysee Sarayı
kaynakları, Erdoğan'ın "Anayasa Mahkemesi'nin kararına güvendiklerini"
söylediğini bildirdi. Başbakan Erdoğan'ın "Belirsizlik durumunun, Türk
ekonomisinin istikrarına zarar vermemesi için mahkeme kararının mümkün
olduğunca hızlı çıkmasını istediklerini" belirttiğini ifade eden Elysee
kaynakları, Başbakan'ın mahkeme süreciyle ilgili fazla detaya
girmediğini ve bu konuyla ilgili konuşmanın çok kısa sürdüğünü söyledi.
Sorunun, AB dönem başkanı olarak Sarkozy'den geldiğine dikkat çeken
Elysee Sarayı, Sarkozy'nin ise "Yüksek Mahkeme'nin kararının, hukuk
devletinde ve çoğulcu demokrasilerde beklenilen ilkelere uygun olmasını
temenni ettiklerini" söyleyerek cevap verdiğini bildirdi. Fransa
Cumhurbaşkanı, kapatma davasıyla ilgili olarak Paris'in "27 AB üyesi
ile koordineli bir tepki vereceğini ve Türkiye ile de görüş alışverişi
içerisinde olacaklarını" ifade etti. Öte yandan Fransa
Cumhurbaşkanlığı, "Kapatma davası prosedürünün, Fransa için sorular
ortaya çıkardığını" söyledi.
Elysee Sarayı'na göre, Sarkozy-Erdoğan görüşmesi, "çok olumlu
ve çok sıcak" geçti. Erdoğan'a zirveye geldiği için teşekkür eden
Fransa Cumhurbaşkanı, "Türkiye'nin, Akdeniz İçin Birlik projesinde
önemli bir rol oynamasını istedi ve Akdeniz İçin Birlik ile Türkiye'nin
AB üyeliği sürecinin birbirinden tamamen farklı ve ayrı meseleler
olduğu konusunda açık teminat verdi." ifadelerinde bulundu. Ankara,
Sarkozy'nin geçtiğimiz yıl ortaya attığı projeyi, Türkiye'nin AB
üyeliğine alternatif olarak sunacağı iddiasıyla son dakikaya kadar
girişime mesafeli durmuştu. AB ile müzakere sürecinin de ele alındığı
görüşmede Erdoğan, Sarkozy'den "Fransa'nın dönem başkanlığı rolünü
sadık bir şekilde oynamasını istedi." Bu konuda Başbakan'a teminat
veren Fransa lideri, "Fransa'nın, teknik olarak hazır olan fasılları
müzakereye açacağını" bildirdi.
Zirveden tarihî mesaj: Hiçbir din terörle eş tutulamaz
Akdeniz İçin Birlik projesine desteğini son ana kadar
açıklamayan Türkiye, dün yapılan zirvede istediklerini elde etti. Zirve
sonu yayınlanan ortak bildiride, projenin Türkiye'nin AB üyeliğine
alternatif oluşturmayacağına ilişkin Türkiye'nin istediği ifade yer
aldı. Bildirinin 13. maddesinde, "Akdeniz İçin Birlik'in, AB'nin
genişleme politikasından, müzakere ve ön üyelik sürecinden bağımsız
olacağı" not ediliyor.
Bildiride ayrıca Hırvatistan ve Türkiye ile ilgili "AB ile tam üyelik
müzakerelerine katılan ülkeler" ifadesi yer alıyor. Öte yandan,
Türkiye'nin Suriye ve İsrail arasında başlattığı dolaylı barış
görüşmelerine de atıf yapıldı. Birlik için ilk aşamada altı proje
benimsendi. Bunlar, Akdeniz'in temizlenmesi, kara ve deniz ulaşımı,
sivil savunma, alternatif enerji, yükseköğretim ve ortak Avrupa-Akdeniz
Üniversitesi kurulması ve orta ve küçük ölçekli şirketlere yönelik
kalkınma planı. Birlik'in ilk dönem eşbaşkanlığını Fransa ve Mısır
yapacak. Merkez konusu ise sonbaharda yapılacak Euro-Med bakanlar
toplantısına ertelendi. Bildiride liderler, önemli bir başka maddeye de
imza atarak bir kültürü ya da dini terörle özdeşleştirme girişimlerine
tamamen karşı çıktıklarını not etti. Bunun yanında terörizmin
yayılmasını sağlayan faktörlerle taviz vermeksizin mücadele edilmesi
gerektiği belirtildi.
|
